Dış ticarette dev açık!

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle hazırlanan Mart 2026 geçici dış ticaret verileri, ekonomideki kan kaybını gözler önüne serdi.

Genel Ticaret Sistemi verilerine göre; 2026 yılı Mart ayında ihracat, geçtiğimiz yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 6,4 oranında azalarak 21 milyar 899 milyon dolara geriledi. Buna karşın ithalat yüzde 8,2 oranında bir artış sergileyerek 33 milyar 120 milyon dolara fırladı.

Bu dengesizlik sonucunda dış ticaret açığı, Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 56,0 oranında artış gösterdi. Geçen yıl 7 milyar 195 milyon dolar olan açık, bu yıl 11 milyar 221 milyon dolara ulaştı.

İHRACATIN İTHALATI KARŞILAMA ORANI SERT DÜŞTÜ

Ülkenin kendi ürettiğiyle dışarıdan aldığını ödeme gücünü gösteren ihracatın ithalatı karşılama oranı tehlike sinyalleri veriyor. 2025 yılının Mart ayında yüzde 76,5 olan bu oran, 2026 Mart ayında yüzde 66,1’e kadar geriledi. Yılın ilk üç ayını kapsayan Ocak-Mart döneminde ise dış ticaret açığı yüzde 27,5 artarak 28 milyar 667 milyon dolar seviyesine ulaştı.

ENERJİ VE ALTIN HARİÇ VERİLERDE DE TABLO AYNI

Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın dışarıda bırakıldığında dahi iyileşme görülmedi. Mart ayında “çekirdek” olarak adlandırılan bu grupta ihracat yüzde 5,5 azalırken, ithalat yüzde 11,2 oranında arttı. Söz konusu ayda enerji ve altın hariç tutulduğunda dış ticaret açığı 5 milyar 435 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.

İHRACATTA ASLAN PAYI İMALATIN, İTHALATTA ARA MALININ

Ekonomik faaliyetlerin dağılımına bakıldığında, Mart ayında yapılan ihracatın yüzde 93,7’sini imalat sanayi oluşturdu. Tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 3,7, madencilik sektörünün payı ise yüzde 1,9 seviyesinde kaldı.

İthalat tarafında ise üretimin dışa bağımlılığını kanıtlayan ara mallarının payı yüzde 70,0 oldu. Sermaye malları ithalatın yüzde 14,6’sını, doğrudan tüketim malları ise yüzde 14,9’unu oluşturdu.

ALMANYA’YA SATIYORUZ, ÇİN’DEN ALIYORUZ

Mart ayında en çok ihracat gerçekleştirilen ülke 1 milyar 820 milyon dolar ile yine Almanya oldu. Almanya’yı sırasıyla Birleşik Krallık, ABD, İtalya ve Fransa izledi. İthalat tarafında ise Çin 4 milyar 759 milyon dolar ile zirvedeki yerini korudu. Çin’i Rusya Federasyonu, Almanya, İsviçre ve ABD takip etti. İlk 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın yüzde 42,1’ine tekabül etti.

YÜKSEK TEKNOLOJİNİN PAYI HALA ÇOK DÜŞÜK

Türkiye’nin dünya ile rekabetinde kritik öneme sahip olan yüksek teknoloji ürünlerinin ihracattaki payı Mart ayında sadece yüzde 3,5 olarak gerçekleşti. İmalat sanayi ürünleri ithalatı içinde yüksek teknolojili ürünlerin payı ise yüzde 12,1 oldu. Bu veri, Türkiye’nin sattığı ürünlerin düşük katma değerli, aldığı ürünlerin ise ileri teknolojili olduğunu bir kez daha teyit etti.

ÖZEL TİCARET SİSTEMİ VERİLERİ

Özel Ticaret Sistemi kriterlerine göre ise Mart ayında ihracat yüzde 6,1 azalarak 20 milyar 33 milyon dolar, ithalat ise yüzde 5,6 artarak 30 milyar 832 milyon dolar oldu.

Bu sisteme göre Mart ayı dış ticaret açığı yüzde 37,6 artışla 10 milyar 799 milyon dolara yükseldi.