Uganda, Türkiye ile tüm ilişkileri askıya aldı!

Uganda Halk Savunma Kuvvetleri (UPDF), Türkiye ile yürütülen tüm savunma ve askeri iş birliğinin derhal geçerli olmak üzere askıya alındığını açıkladı. UPDF Sözcüsü ve Savunma Bakanlığı Savunma Kamu Bilgilendirme Direktör Vekili Albay Chris Magezi tarafından yapılan açıklamada, kararın iki ülke arasındaki “karşılıklı savunma ve askeri iş birliğine ilişkin çözülmemiş meseleler” giderilene kadar yürürlükte kalacağı belirtildi.

Magezi’nin açıklamasında kararın gerekçesine ilişkin ayrıntı verilmedi. Hangi askeri anlaşmaların, eğitimlerin veya savunma projelerinin askıya alındığı da açıklanmadı. Uganda ile Türkiye arasında daha önce askeri eğitim, savunma sanayisi ve askeri ekipman alanlarında iş birliği yürütülüyordu.

UGANDA ORDUSUNDAN RESMİ AÇIKLAMA

Magezi, sosyal medya hesabından yayımladığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

BASIN AÇIKLAMASI

UPDF, Türkiye ile tüm askeri iş birliğini askıya aldı

Kampala, 19 Eylül 2026 Cumartesi

Uganda Halk Savunma Kuvvetleri (UPDF), Türkiye Cumhuriyeti ile her türlü savunma ve askeri iş birliğini derhal geçerli olmak üzere askıya almıştır.

Bu tedbir, iki ülke arasındaki karşılıklı savunma ve askeri iş birliğine ilişkin çözülmemiş meseleler giderilene kadar yürürlükte kalacaktır.

CHRIS MAGEZI
Albay
Savunma Kamu Bilgilendirme Direktör Vekili
Savunma ve Gazi İşleri Bakanlığı/UPDF

TÜRKİYE BÜYÜKELÇİLİĞİ ÖNÜNDE PROTESTO

Uganda’nın Türkiye ile askeri iş birliğini askıya alma kararı, Kampala’daki Türkiye Büyükelçiliği önünde yüzlerce kişinin katıldığı protestonun hemen ardından geldi.

18 Eylül’de düzenlenen gösteride protestocular, yıllardır Türkiye’de yaşayan Ugandalı siyasi yorumcu ve hükümet eleştirmeni Fred Lumbuye’nin Uganda’ya iade edilmesini istedi. Gösteriyi, Uganda Genelkurmay Başkanı General Muhoozi Kainerugaba’nın başkanlığını yaptığı Uganda Vatanseverler Birliği (PLU) organize etti.

PLU Genel Sekreteri Fadil Twalla, Türkiye’yi hedef almadıklarını, ancak Lumbuye konusunda Ankara’nın tutumundan duydukları rahatsızlığı göstermek için toplandıklarını söyledi. Twalla, Türkiye’den Lumbuye’nin iadesini istedi ve taleplerine yanıt verilmemesi halinde daha büyük bir protesto yapılabileceği mesajını verdi.

Türkiye’nin Kampala Büyükelçiliği de protesto nedeniyle 18 Eylül’de hizmet vermeyeceğini önceden duyurmuştu.

KRİZİN MERKEZİNDEKİ İSİM: FRED LUMBUYE

Uganda ile Türkiye arasındaki gerilimin en önemli başlıklarından biri, Türkiye’de yaşayan Fred Lumbuye.

Ugandalı siyasi yorumcu ve hükümet eleştirmeni Lumbuye, sosyal medya üzerinden Uganda yönetimine yönelik eleştirileriyle tanınıyor. Uganda makamları onu hükümet karşıtı propaganda, kışkırtıcı faaliyetler ve siber suçlarla bağlantılı olmakla suçluyor. Ancak bu suçlamalar Uganda makamlarının iddiaları; Lumbuye ise protestoya ilişkin kamuoyuna bir açıklama yapmadı.

Lumbuye’nin Türkiye’deki hukuki statüsünün ayrıntıları ise kamuya açık kaynaklarda net değil.

MUSEVENİ’NİN OĞLU TÜRKİYE’Yİ HEDEF ALDI

Gerilimin büyümesinde Uganda Devlet Başkanı Yoweri Museveni‘nin oğlu ve ülkenin Genelkurmay Başkanı General Muhoozi Kainerugaba‘nın açıklamaları belirleyici oldu.

Kainerugaba, 9 Eylül’de Türkiye ile Uganda’daki Türk çıkarları arasındaki bağları kestiğini açıkladı ve ülkedeki Türk vatandaşlarına Uganda’yı terk etmeleri çağrısında bulundu. Aynı açıklamalarında 18 Eylül’de Türkiye Büyükelçiliği önünde geniş katılımlı bir protesto düzenleneceğini duyurdu.

Kainerugaba’nın Türkiye’ye yönelik eleştirilerinin bir başka başlığını ise Uganda’nın Somali’deki askeri faaliyetleri oluşturuyor. Uganda tarafında, Türkiye’nin bölgedeki artan etkisi ve Uganda’nın Somali’deki rolüne ilişkin rahatsızlıklar da gündeme getirildi.

NİSAN AYINDA 1 MİLYAR DOLAR TALEP ETMİŞTİ

Kainerugaba’nın Türkiye ile yaşanan gerilimdeki açıklamaları eylül ayından çok daha önce başlamıştı.

Nisan ayında Türkiye’den, Uganda’nın Somali’deki askeri faaliyetleri nedeniyle 1 milyar dolar talep eden Kainerugaba, ayrıca Türkiye’den kendisine “ülkedeki en güzel kadın”ın eş olarak verilmesini istemişti. Taleplerinin karşılanmaması halinde diplomatik ilişkilerin kesilmesi ve Kampala’daki Türk Büyükelçiliği’nin kapatılması yönünde tehditte bulunmuştu.

Eylül ayındaki gelişmelerle birlikte söylem daha da sertleşti. Kainerugaba önce Türk vatandaşlarının Uganda’dan ayrılmasını isterken, ardından Türkiye Büyükelçiliği önündeki protestonun yapılması için talimat verdi.

NE OLMUŞTU?

Türkiye-Uganda gerilimi son aylarda özellikle General Muhoozi Kainerugaba‘nın Türkiye’ye yönelik açıklamaları üzerinden tırmandı.

Kainerugaba, Uganda’nın Somali’deki askeri rolü, Türkiye’nin bölgedeki faaliyetleri ve Türkiye’de yaşayan Fred Lumbuye meselesi üzerinden Ankara’ya yönelik eleştiriler yöneltti. Nisan ayında Türkiye’den 1 milyar dolar talep ederken, diplomatik ilişkilerin kesilebileceği yönünde açıklamalarda bulundu.

9 Eylül’de ise Türkiye’ye yönelik söylemini daha da sertleştiren Kainerugaba, Uganda’daki Türk vatandaşlarının ülkeyi terk etmesini istedi ve 18 Eylül’de Türkiye Büyükelçiliği önünde protesto yapılacağını açıkladı.

18 Eylül’de PLU öncülüğünde yüzlerce kişi Kampala’daki Türkiye Büyükelçiliği önünde toplandı ve Fred Lumbuye’nin Uganda’ya iade edilmesini istedi. Protesto nedeniyle Türkiye Büyükelçiliği o gün hizmet vermedi.

19 Eylül’de ise Uganda Halk Savunma Kuvvetleri, Türkiye ile tüm savunma ve askeri iş birliğini derhal askıya aldığını duyurdu. Böylece aylardır devam eden gerilim, iki ülkenin askeri ilişkilerini doğrudan etkileyen resmi bir karara dönüştü.