Akaryakıtta zam yağmuru sonrası fiyatlar ne zaman düşecek?

Mazot fiyatlarının litre başına 100 liraya vurmasıyla birlikte milyonların gündemindeki “Akaryakıt fiyatları ne zaman düşecek?” sorusu yeniden öne çıktı. Hürmüz Boğazı’ndaki kriz başta olmak üzere küresel petrol arzındaki sıkıntıların fiyatları yukarı çektiğini belirten Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, fiyatların düşmesi için kritik bölgelerdeki sorunların çözülmesi gerektiğini söyledi.

“İNŞALLAH BENZER DURUMU YAKINDA GÖRÜRÜZ”

Hürmüz ve Babülmendep’teki gelişmelere dikkat çeken Bayraktar, “Arzdaki sıkıntı aşılırsa fiyatlar aşağı gelir” dedi. Bakan, petrol fiyatlarının geçmişte 80 doların hatta 65 doların altına indiğini hatırlatarak, “İnşallah benzer durumu yakında görürüz” ifadelerini kullandı.

“FİYATLAR BU YÜZDEN YUKARI DOĞRU GİDİYOR”

Ahmet Hakan’ın Hürriyet’teki röportajında akaryakıt fiyatlarındaki artışın nedenlerini anlatan Bayraktar, küresel petrol piyasasında yaşanan arz sorununa dikkat çekti:

“Petrol dünyanın en büyük piyasalarından biridir. Birkaç tane fiyat oluşum merkezi vardır. Uluslararası borsa gibidir buralar. Referans fiyatlar, buralarda oluşur. Ham petrole işleme maliyetleri eklenir, ardından ürün fiyatı çıkar. Dizel, benzin, otogaz, LPG gibi. Dünyadaki petrol fiyatları belirlenirken temel dinamik arz ve taleptir. Bugün görüyoruz ki arzda büyük problem var. Pandemide talep sorunu vardı, şimdi arz sorunu var. Arz sorununun kaynağı savaş ve krizler. Hürmüz, dünyanın şahdamarı. Dünyanın her gün 104 milyon varil petrole ihtiyacı var, bunun 20 milyonu Hürmüz’den geçiyor. Arzda büyük bir azalma var, talep ise artarak devam ediyor. Fiyatlar bu yüzden yukarı doğru gidiyor.”

GABAR’DAKİ PETROL FİYATLARI NEDEN DÜŞÜRMÜYOR?

Gabar’da petrol, Karadeniz’de doğalgaz bulunmasına rağmen akaryakıt ve enerji fiyatlarının neden düşmediği sorusuna da yanıt veren Bayraktar, küresel enerji krizine dikkat çekti.

Bayraktar, yaşanan krizi “modern zamanlarda” görülen en büyük enerji krizi olarak nitelendirerek Hürmüz Boğazı’nın yanı sıra Venezuela, Rusya-Ukrayna savaşı ve diğer küresel gelişmelerin enerji piyasalarını etkilediğini söyledi. Bakan, Türkiye’nin Gabar ve Karadeniz’deki üretiminin ise enerji ithalatına ödenen parayı azaltarak ülke ekonomisine katkı sağladığını belirtti.

****

Ahmet Hakan’ın Bakan Bayraktar ile yaptığı röportaj şu şekilde oldu:

NE OLACAK BU AKARYAKIT FİYATLARI

MAZOTUN fiyatı bir araya yüz lirayı aşınca… En çok tartışılan konu bu oldu.

Bakan Bayraktar’la konuştuğumuz ilk konu bu oldu.

*

Akaryakıt fiyatlarının artış öyküsünü şöyle anlattı Bakan Bayraktar:

*

“Petrol dünyanın en büyük piyasalarından biridir. Birkaç tane fiyat oluşum merkezi vardır. Uluslararası borsa gibidir buralar. Referans fiyatlar, buralarda oluşur. Ham petrole işleme maliyetleri eklenir, ardından ürün fiyatı çıkar. Dizel, benzin, otogaz, LPG gibi. Dünyadaki petrol fiyatları belirlenirken temel dinamik arz ve taleptir. Bugün görüyoruz ki arzda büyük problem var. Pandemide talep sorunu vardı, şimdi arz sorunu var. Arz sorununun kaynağı savaş ve krizler. Hürmüz, dünyanın şahdamarı. Dünyanın her gün 104 milyon varil petrole ihtiyacı var, bunun 20 milyonu Hürmüz’den geçiyor. Arzda büyük bir azalma var, talep ise artarak devam ediyor. Fiyatlar bu yüzden yukarı doğru gidiyor.”

“Özel olarak mazot fiyatlarının artışında ne rol oynuyor” diye sordum Bakan Bayraktar’a. Cevap şu:

*

“Türkiye, dizel fiyatlarında Cenova piyasasını referans alıyor. Değerleme, o piyasadaki fiyat üzerinden yapılıyor. Ham petroldeki sıkıntıdan daha büyük sıkıntı dizelde var. Rusya / Ukrayna savaşında Rusya’nın petrol işleme altyapısı vuruldu. Dizeldeki sıkıntıda bunun da payı var”.

*

Önümüzdeki dönemde fiyatlar düşer mi?

Bakan Bayraktar, Hürmüz ve Babülmendep’e işaret ediyor:

*

“Hürmüz ve Babülmendep sorununun çözümüne bağlı. Arzdaki sıkıntı aşılırsa fiyatlar aşağı gelir. Petrolün 80 dolara, hatta 65 dolara indiğini görmüştük. İnşallah benzer durumu yakında görürüz.”

****

AKARYAKIT fiyatları sadece bizde mi artıyor?

Bakan Bayraktar, “Bu dünyanın sorunu, herkes bu sorunu yaşıyor, Almanya yaşıyor, ABD yaşıyor” diye yanıtladı bu soruyu.

*

Peki vatandaşı rahatlatmak için bazı adımlar atılamaz mı?

Bakan Bayraktar, bu soruya şu yanıtı verdi:

*

“Devletlerin elinde bazı mekanizmalar var. Önce vergiyle müdahale edebilirsiniz. Vergiden sarfınazar eder devlet. Bugüne kadar bizim vergiden sarfınazarımız 250 milyarı bulmuştur. Bu vergiyi almadık, artışı yansıtmamak için. Bazı ülkeler de bunu yaptı.”

***

“Gabar’da petrol bulunuyor, Filyos’ta doğalgaz bulunuyor ama fiyatlar düşmüyor. Neden?”

Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar’a, “Herhalde en çok karşılaştığınız soru budur” diyorum.

Doğruluyor.

*

Ve ardından da dünyanın içinde bulunduğu enerji krizini, çok etkileyici biçimde anlatıyor:

*

“Şu anda yaşadığımız kriz, en büyük enerji krizi. Modern zamanlarda böyle bir kriz yaşanmadı. Petrol ambargolarından, Yom Kipur Savaşı’ndan, İran Devrimi’nden, 11 Eylül’den daha büyük bir kriz bu. Sadece Hürmüz değil, Venezula’da yaşananlar, Rusya / Ukrayna Savaşı ve diğer dinamikler… Kusursuz Fırtına’ya tutulmuş durumdayız. Bütün bunlara rağmen enerji arz güvenliğinde bir sıkıntı yaşamadık. Ama o kadar zor bir operasyon yürütüyoruz ki. Arz güvenliği çok önemli. Türkiye’nin büyük çabaları olmasa arz güvenliğinde de çok sıkıntı yaşardık.”

***

GABAR’da bulunan petrol ve Karadeniz’de bulunan doğalgaz.

Bu konuda Bakan Bayraktar’ın söyledikleri şunlar:

*

– Gabar’ın yıllık 3.2 milyar ekonomik katkısı var bize. 83.500 varil günlük üretim var orada. Karadeniz gazının üretimini 2026 sonunda iki katına çıkaracağız. Yaklaşık 7.2 milyar dolar yıllık katkısı olacak. Bu parayı dışarı vermeyeceğiz. Yardım / destek olarak verdiğimiz 55 milyar doların bir kısmını buradan finanse ediyoruz. Vatandaşımıza da “Abi, abla, amca. 10 lira ödeyeceğin faturayı 5 lira ödüyorsun” diyoruz.

*

– Gabar’da milyonlarca yıl yatan petrol, ancak terör ortadan kalkınca keşfedilebildi. 3.2 milyar dolarlık ekonomik katkı. En devasa fabrikayı kursanız bu büyüklüğe yıllarca uğraşarak ancak gelebilirsiniz. Yeraltı kaynağı, tabii kaynak böyle bir şey. Hepsi de çok kârlı projeler. 2028’de Sakarya gaz sahasında üretim dört katına çıkacak. Bugünkü rakamlarla 14-15 milyar dolarlık bir katkı olacak. Bu kadar para yurtiçinde kalacak.”