AİHM’den iktidara çok kritik İmamoğlu soruları

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Ekrem İmamoğlu’nun bireysel başvurusuyla ilgili olarak öncelikli inceleme kararı alması konusunda hükümete yazılı bir yanıt talebinde bulundu. Bu talep kapsamında, yanıtlanması istenen toplam altı soru belirlenmiştir. Bu sorulardan dördü, AİHM’in tüm tutuklama başvurularında sıkça yönelttiği standart ifadelerdir; ancak 5. ve 6. sorular İmamoğlu’nun başvurusunda ilk kez gündeme gelmiştir.

5. SORU: DAVADA SİYASETİ IŞıĞI
Mahkeme, başvuruyu basit bir tutuklama itirazından ayıran bu soruda, tutuklama kararının siyasi saiklerle alınıp alınmadığını açıkça sorgulamaktadır. Söz konusu yaklaşım, başvuruda yer alan siyasi motivasyon iddialarını ciddiye aldığı yönünde bir izlenim vermektedir.

6. SORU: CUMHURBAŞKANLIĞI ADAYLIĞI
Dosyadaki en kritik ve merkezi konuyu oluşturan maddede, mahkeme İmamoğlu’nun yürütülen ceza yargılaması ve tutukluluk halinin siyasi amaçlarla uygulanıp uygulanmadığını, cumhurbaşkanlığı seçimlerindeki adaylığı ve seçim sürecine aktif katılımı açısından doğrudan sorgulamaktadır. Bu sorunun biçimi, iktidarın tatmin edici bir yanıt verememesi durumunda AİHM’in meseleyi demokratik süreçlere müdahale ve siyasi temsil hakkının kısıtlanması olarak görebileceğini ortaya koyabilir.

ÖNCELİKLİ İNCELEME KARARI
AİHM, bu tür dosyalarda resmi olarak öncelikli inceleme kararı verdiği başvurularda kararını genellikle birkaç ay içinde resultlandirmektedir. Buradaki ortalama süre yaklaşık olarak 6 hafta olarak ifade edilmektedir. Başvuruda yer alan diğer dört soru ise şu başlıklar altında ele alınmıştır:

• Usul: Türkiye’deki tüm mahkeme yollarını tüketmeden önce davayı bize getirdiniz mi?
• Delil: Tutuklama kararında gerçekten somut delil var mıydı, yoksa yalnızca şüphe yeterli miydi?
• Gerekçe ve Süre: Hakimler, tutuklama kararlarında geçerli gerekçeler sunabildi mi ve bu kişinin içeride kalışı ne kadar sürdü?
• Savunma Hakkı: Avukat savunmayı dosyada yeterince inceleme imkanı buldu mu ve Anayasa Mahkemesi başvuruyu hızlı bir şekilde ele alıp almadı mı?