Asgari ücrette utanç tablosu: Ukrayna’yla yarışıyoruz

Avrupa’nın asgari ücret haritası, kıtanın doğusu ile batısı arasındaki uçurumu bir kez daha gözler önüne serdi. Eurostat verilerine göre en yüksek asgari ücret aylık 2 bin 704 euro ile Lüksemburg‘da ödenirken, listenin en altında 164 euro ile Ukrayna yer alıyor. Aradaki fark 16 kattan fazla.

TÜRKİYE 32 ÜLKE ARASINDA 28. SIRADA

Türkiye’de 2026 yılı için asgari ücret yüzde 27’lik zamla net 28 bin 075 TL olarak belirlendi. Açıklamanın yapıldığı gündeki kura göre bu rakamın euro karşılığı yaklaşık 555 euro düzeyinde kaldı.

Eurostat sıralamasında Türkiye 558 euro ile 32 ülke arasında 28. sıraya oturdu.

Türkiye’nin altında yalnızca Bulgaristan, Arnavutluk, Moldova ve savaşın sürdüğü Ukrayna yer alıyor.

Rakamlar yan yana konulduğunda tablo daha da çarpıcı bir hal alıyor. Listenin zirvesindeki Lüksemburg’da bir asgari ücretli ayda 2 bin 704 euro alırken, Türkiye’deki bir işçi bunun beşte birini bile kazanamıyor.

Türkiye ile Avrupa ülkeleri arasında kritik bir yapısal fark bulunuyor. Avrupa’da asgari ücret sınırlı bir kesimi kapsarken, Türkiye’de asgari ücret fiilen ortalama ücrete dönüşmüş durumda.

2005 yılında Türkiye’den düşük asgari ücrete sahip Doğu Avrupa ülkelerinin büyük çoğunluğu 20 yılda Türkiye’yi geçti; AB üyeleri arasında Türkiye’nin gerisinde yalnızca Bulgaristan kaldı.

BATI AVRUPA ZİRVEDE

Lüksemburg’un ardından İrlanda 2 bin 282 euro ile ikinci sırada geliyor. Ada ülkesi, ABD’li teknoloji devlerinin Avrupa üssü haline geldiğinden beri ortalama maaşlar asgari ücretin çok üzerinde seyrediyor.

Üçüncü sıradaki Birleşik Krallık’ta ise asgari ücret 2 bin 279 euro düzeyinde. Bu rakam, haftalık 37 buçuk saatlik standart çalışma süresine göre hesaplandı.

Birleşik Krallık, 1909’da asgari ücreti yasalaştıran ilk Avrupa ülkesi olma özelliğini de taşıyor.

Hollanda 2 bin 246, Almanya 2 bin 161, Belçika 2 bin 112 ve Fransa bin 802 euro ile listenin üst sıralarını dolduruyor.

DOĞU AVRUPA BİN EURONUN ALTINDA

Kıtanın doğu yakasında tablo bambaşka. Doğu Avrupa ülkeleri arasında aylık asgari ücreti bin euronun üzerine çıkarabilen yalnızca iki ülke var: Slovenya (1 bin 278 euro) ve Polonya (1 bin 100 euro). Geri kalan ülkelerin tamamı bu eşiğin altında kalıyor.

Türkiye 558 euro ile 32 ülke arasında 28. sırada yer alıyor. Türkiye’nin altında yalnızca Bulgaristan (551 euro), Arnavutluk (408 euro), Moldova (279 euro) ve Ukrayna (164 euro) bulunuyor.

Sırbistan 618, Karadağ 670, Macaristan 727, Letonya 740 euro ile bin euro sınırının oldukça gerisinde kalmaya devam ediyor.

ASGARİ ÜCRET OLMAYAN ZENGİN ÜLKELER

Listenin dikkat çeken bir başka boyutu da yasal asgari ücreti bulunmayan ülkeler.

Danimarka, İsveç, Finlandiya ve İzlanda’da ücretler yasa yerine toplu iş sözleşmeleriyle belirleniyor.

İsviçre’de de ulusal düzeyde yasal bir asgari ücret yok; ücret tabanları kanton veya sektör bazında şekilleniyor. Cenevre gibi yüksek yaşam maliyetli bölgelerde bu taban, haftalık 40 saatlik çalışmayla aylık 4 bin 667 euroya ulaşıyor.

Avusturya’da toplu sözleşmelerle belirlenen fiili taban bin 700 euro civarında seyrediyor.

İtalya’da ise sektörel anlaşmalarla ücretler düzenleniyor ancak sektörden sektöre büyük farklılıklar gösteriyor.

Yasal asgari ücreti olmayan bu ülkelerin aynı zamanda dünyanın en zengin ve en mutlu ülkeleri arasında yer alması ise ayrı bir tartışma konusu.