Güncelleme enflasyonu arttırabilir

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ekonomistleri, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2026 yılı enflasyon sepeti ve metodolojisindeki güncellemelerin fiyat istatistikleri üzerindeki etkisini analiz etti.

TCMB ekonomisti Dilara Ertuğ ve kıdemli uzman Nagihan Özlü tarafından kaleme alınan “2026 Yılı Tüketici Fiyat Endeksindeki Güncellemeler ve Etkileri” başlıklı yazıda, metodolojik değişikliklerin enflasyonun ana eğilimiyle uyumu incelendi.

METODOLOJİK DEĞİŞİMİN ÜÇ SÜTUNU

Analize göre TÜİK, uluslararası kriterlere uyum kapsamında üç temel alanda yeniliğe gitti:

Sınıflandırma Değişikliği

AB standartlarına uygun yeni sınıflamaya geçilerek ana grup sayısı 12’den 13’e çıkarıldı. “Sigorta ve Finansal Hizmetler” gibi yeni kategoriler tanımlandı.

Baz Yılı Güncellemesi

TÜFE baz yılı 2025=100 olarak güncellendi. Bu durum geçmiş verileri etkilemezken, endeksin güncel harcama kalıplarına göre ölçeklendirilmesini sağladı.

Veri Kaynağı Dönüşümü

Ağırlıkların belirlenmesinde “Ulusal Hesaplar” ana veri kaynağı olurken, hanehalkı bütçe anketleri tamamlayıcı kaynak haline getirildi.

HİZMET SEKTÖRÜNÜN PAYI REKOR SEVİYEDE

TCMB analizindeki en dikkat çekici bulgu, harcama gruplarının ağırlıklarındaki değişim oldu:

Hizmet Ağırlığı Arttı

Ekonomideki yapısal dönüşüme paralel olarak hizmet sektörünün payı 7,4 puan arttı. Özellikle ulaştırma, lokanta, otel ve finansal hizmetlerin payındaki yükseliş ön planda.

Mal ve Enerji Ağırlığı Düştü

Temel malların ağırlığı 3,0 puan gerilerken, enerji grubunda şebeke suyu ve sübvansiyonlu kalemlerin etkisiyle 3,2 puanlık bir düşüş kaydedildi.

Gıda Görünümü

Gıda grubunun toplam ağırlığı sınırlı azalsa da, işlenmemiş gıdanın payı düşerken işlenmiş gıdanın payı arttı.

ENFLASYONA ETKİ: OCAKTA DÜŞÜŞ, YILLIKTA ARTIŞ

Ağırlık güncellemelerinin matematiksel sonucu Ocak ve yıl geneli için farklı sinyaller veriyor:

Yapılan hesaplamalar, yeni ağırlık yapısının Ocak ayı enflasyonunu yaklaşık 0,1 puan azaltıcı yönde etkilediğine işaret ediyor.

2026’da hizmet enflasyonunun mal enflasyonundan daha yüksek seyretme potansiyeli göz önüne alındığında, artan hizmet ağırlığının yıllık enflasyonu yaklaşık 1 puan yukarı çekebileceği öngörülüyor.