Gümrük Müşavirliği Mesleği Neden Aynı Sorunları Konuşuyor?

Gümrük müşavirliği mesleği yıllardır aynı sorunları konuşuyor. Değişen yalnızca mevzuat maddeleri, artan ise sorumluluklar ve cezalar. Ancak meslek örgütlerinin bu tablo karşısındaki etkisizliği artık göz ardı edilemeyecek bir noktaya ulaşmıştır.

Bugün dış ticaret hacmi büyüyor, gümrük süreçleri karmaşıklaşıyor, teknolojik dönüşüm hızlanıyor. Buna rağmen gümrük müşavirliği mesleğinin temsil gücü aynı hızla gelişemiyor. Meslek mensupları artan yükün altında ezilirken, derneklerin büyük bir kısmı hâlâ sembolik faaliyetlerle varlık göstermeye çalışıyor.

Yaklaşan dernek seçimleri, yalnızca isimlerin değiştiği bir koltuk devri olmamalıdır. Çünkü meslek camiasının artık tahammül sınırları zorlanmaktadır. Yıllardır dile getirilen sorunların çözülememesi, meslek mensuplarında ciddi bir temsil krizi oluşturmuştur.

Gümrük müşavirleri bugün ağır cezai sorumluluklar altındadır. Yapılan her işlem hem mali hem de hukuki risk taşımaktadır. Ancak bu sorumlulukların karşılığında mesleğin haklarının yeterince savunulduğunu söylemek mümkün değildir. Meslek örgütlerinin, üyelerinin haklarını savunma konusunda çoğu zaman sessiz kaldığı yönündeki eleştiriler artık açıkça dile getirilmektedir.

En büyük sorunlardan biri, meslek örgütlerinin sahadaki gerçek sorunlardan uzaklaşmış olmasıdır. Bürokratik ilişkilerde etkisiz kalan, mevzuat değişikliklerinde söz sahibi olamayan, meslek mensuplarının çalışma koşullarını iyileştiremeyen bir temsil yapısı sürdürülebilir değildir. Meslek örgütleri, üyelerinin yalnızca aidat ödediği değil, haklarının güçlü bir şekilde savunulduğu yapılar olmak zorundadır.

Daha da önemlisi, meslek içinde oluşan bölünmeler ve gruplaşmalar gümrük müşavirliği camiasını zayıflatmaktadır. Kişisel rekabetlerin mesleki dayanışmanın önüne geçmesi, mesleğin geleceğine zarar vermektedir. Oysa güçlü bir meslek örgütü; farklı görüşleri bir araya getirebilen, ortak akıl üretebilen ve meslektaşlarını tek çatı altında buluşturabilen bir yapı ile mümkündür.

Bugün gümrük müşavirliği mesleği; dijital dönüşüm, yapay zekâ uygulamaları ve uluslararası ticaret standartları gibi köklü değişimlerin eşiğindedir. Ancak meslek örgütlerinin bu dönüşüme yön veren değil, geriden takip eden bir konumda kalması ciddi bir risk oluşturmaktadır. Eğer bu dönüşüm doğru yönetilmezse, meslek yalnızca uygulayıcı bir konuma itilebilir.

Meslek mensuplarının artık beklentisi nettir: Daha şeffaf, daha mücadeleci, daha kararlı ve üyelerinin sorunlarını gerçek anlamda sahiplenen bir yönetim anlayışı talep edilmektedir. Sorunları dile getiren değil, çözüm için mücadele eden meslek örgütleri görmek istenmektedir.

Dernek seçimleri bu açıdan tarihî bir fırsattır. Bu seçimler ya mevcut düzenin devam edeceği bir formalite olarak kalacak ya da mesleğin geleceğini şekillendirecek bir değişimin başlangıcı olacaktır.

Unutulmamalıdır ki gümrük müşavirliği mesleği yalnızca bireysel çabalarla ayakta kalamaz. Mesleğin gücü; dayanışma kültürü ve ortak hareket etme iradesiyle mümkündür. Eğer meslek mensupları kendi geleceklerine sahip çıkmazsa, mesleğin karşı karşıya olduğu sorunların çözülmesi her geçen gün daha da zorlaşacaktır.

Artık mesele yalnızca seçim değil, mesleğin yönünü belirleme meselesidir. Bugün verilecek kararlar, gümrük müşavirliği mesleğinin yarın nasıl anılacağını belirleyecektir.